محمد عبد الله عنان ( مترجم : عبد المحمد آيتى )

389

تاريخ دولت اسلامى در اندلس ( فارسي )

توانگران و آنان كه تمكنى داشتند به هزينه خود رفتند . از موريسكيهاى آراگون حدود بيست و پنج هزار نفر به ولايت ناوار فرانسه مهاجرت كردند و از قشتاله هفت هزار نفر به فرانسه داخل شدند . هنرى چهارم پادشاه فرانسه اجازه داد به شرط باقى ماندن در دين كاتوليكى در ماوراء رود گارون وطن كنند و براى كسانى كه مىخواستند به مغرب روند چند كشتى مهيا ساخت . اما در غرناطه و نواحى اندلس ، قرار اخراج در دوازدهم ژانويهء سال 1610 اعلان شد . البته بعضى از مواد آن اندكى تعديل شده بود . مثلا براى مهيا شدن سى روز مهلت داده بودند و اجازه دادند كه همهء اموال منقول خود را بفروشند و بهاى آنها بستانند ولى به شرطى كه با آن امتعه اسپانيايى بخرند و اجازه نداشته باشند پول نقد يا طلا يا ديگر زيورها جز آنچه در راه سفر بدان نيازى افتد همراه داشته باشند . اما املاك غير منقول را به نفع پادشاه مصادره مىكردند . موريسكيهاى اندلس فرمان اخراج را با شادمانى و خشنودى تلقى كردند . از آنها چه با كشتىهاى دولتى و چه كشتيهاى غير دولتى صد هزار نفر به مغرب آمدند و بيشتر در مراكش سكونت گزيدند . فرمان اخراج در سرتاسر اسپانيا در مجامع موريسكى ابلاغ شد و در سال 1610 در قطلونيه و آراگون سپس در اشبيليه و استرمادوره و غير آن اجرا گرديد . اما در مرسيه تا چهار سال يعنى سال 1614 به تعويق افتاد . از مرسيه پانزده هزار نفر به سوى مرزهاى جنوبى در حركت آمدند . بعضى از اينان يكسره از طريق فرانسه به ايتاليا رفتند و بعضى از راه دريا به مصر و شام و قسطنطينيه كوچ كردند . « 5 » سلطان احمد ، سلطان ترك خبر يافت كه بسيارى از ايشان در اراضى فرانسه مورد تجاوز و غارت قرار گرفته‌اند . پس به نزد ملكهء فرانسه مارىدومديسى كه سرپرست پسر خود لويى سيزدهم بود پيام فرستاد و بر آزار آن

--> ( 5 ) . المقرى : نفح الطيب ج 2 / ص 617 .